Forsíða / Reynsla og menning

Reynsla og menning

Um sjálfskönnun, persónulegar frásagnir og menningarlegt samhengi hugvíkkandi reynslu. Fólk nálgast þessi efni af ólíkum ástæðum og túlkar reynsluna á ólíkan hátt.

Fólk segir frá

Forvitni á sér margar ástæður

Sjálfsþekking, sorg, sköpun, ánægja og andlegar spurningar koma við sögu. Ekki öll notkun snýst um sjúkdóma.

Reynsla getur haft persónulegt gildi án þess að vera sönnun um læknisfræðilega virkni. Andlegur tilgangur eða seremónía útilokar ekki áhættu.

Öryggi og skaðaminnkun

Ekki öll notkun snýst um sjúkdóma

Fólk leitar í hugvíkkandi reynslu af mörgum ástæðum. Sum vilja kynnast eigin tilfinningum og hugsanamynstrum, skoða tengsl sín við annað fólk eða velta fyrir sér lífinu, dauðanum og eigin stað í tilverunni. Önnur leita sköpunar, ánægju, andlegrar reynslu eða nýrra sjónarhorna.

Í könnun þar sem fylgst var með fólki fyrir og eftir psilocybin-notkun utan rannsóknarmeðferðar var sjálfskönnun algengasta tilgreinda ástæðan rétt fyrir upplifunina. Fólk gat nefnt fleiri en eina ástæðu, meðal annars geðheilsu, sköpun og afþreyingu. Þátttakendur voru sjálfvaldir; niðurstöðurnar segja því ekki hversu algengar þessar ástæður eru meðal allra notenda. [1]

Ný hlið á tilverunni?

Sum lýsa því að hversdagslegir hlutir fái nýja merkingu, mörk sjálfsins verði óljósari eða tímaskyn breytist. Öflug tilfinning eða lifandi innri mynd getur vakið spurningar sem fólk vill kanna áfram. [2] Slíka reynslu má nálgast af virðingu án þess að gera eina túlkun að staðreynd um alheiminn.

Persónulegt gildi er ekki það sama og læknisfræðileg virkni. Það þarf ekki að líta á reynsluna sem sjúkdómsmeðferð til að ræða merkingu hennar, en hvorki forvitni né andlegur tilgangur útilokar áhættu. Ekki er heldur nauðsynlegt að nota efni til að kanna þessar spurningar; samtal, hugleiðsla, listir og náttúruupplifun geta verið aðrar leiðir.

Fólk segir frá

Hér eru þrjár opinberar frásagnir sem má lesa eða horfa á. Samantektirnar eru endursagnir, ekki beinar tilvitnanir. Sögurnar sýna hvernig fólk lýsir reynslu sinni, en segja ekki hversu algeng hún er eða hverjar líkur annarra eru á bata.

HÖFUNDUR / PSILOCYBIN

Michael Pollan

Í viðtali við TIME árið 2018 lýsir Pollan því að venjuleg sjálfsmynd hans hafi leyst upp við psilocybin-upplifun. Honum fannst hann geta horft á sjálfan sig án hefðbundinnar varnarstöðu. Hann talar einnig um erfiða reynslu af öðru efni, 5-MeO-DMT; þær lýsingar eiga ekki að yfirfærast á sveppi. [3]

Persónulegt viðtal höfundar, ekki meðferðarrannsókn.

Lesa viðtalið við Michael Pollan

OPINBERT VIÐTAL / SORG

Harry prins

Í viðtali við 60 Minutes lýsir Harry prins því að hugvíkkandi efni hafi hjálpað honum að takast á við sorg. [4]

Stutt myndskeið með eigin frásögn hans. Það staðfestir ekki áhrif tiltekins efnis eða meðferðar hjá öðrum.

Horfa á frásögn Harrys prins

RANNSÓKNARÞÁTTTAKANDI / MDMA

Jonathan Lubecky

Í skriflegum vitnisburði fyrir bandarískri þingnefnd árið 2023 lýsir fyrrverandi hermaðurinn því að hann hafi getað rætt áföll án þess að líkamleg óttaviðbrögð yfirbuguðu hann. Hann tengir bata sinn við MDMA ásamt vinnu með þjálfuðum meðferðaraðilum, ekki efnið eitt og sér. [5]

Lubecky er einnig málsvari þessarar meðferðar. Vitnisburður hans lýsir eigin reynslu og afstöðu.

Lesa vitnisburð Jonathan Lubecky (PDF)

Frásagnirnar eru valdar og að mestu jákvæðar. Þær eru ekki dæmigert úrtak notenda; frásagnir af erfiðum og skaðlegum áhrifum geta fengið minna vægi í opinberri umræðu. Frægð einstaklings eykur ekki sönnunargildi frásagnar hans.

Hefðir og seremóníur

Hugvíkkandi efni eiga sér sögu utan rannsóknarstofunnar. Í sumum samfélögum tengist notkun þeirra trú, samfélagi, lækningahefðum og tengslum við náttúruna. Þetta eru ólíkar, lifandi hefðir og ekki ein sameiginleg „sjamanísk aðferð“.

Sögulegt samhengi og ólíkar hefðir

Psilocybin-sveppir hafa verið hluti af helgisiðum meðal frumbyggja á svæðum í Mexíkó og Mið-Ameríku um langt skeið. Sú saga er eldri en vestrænar lyfjarannsóknir. [2] Ayahuasca tengist öðrum hefðum í Amazoníu og er annað efni með aðra verkun en psilocybin eða MDMA.

Í umfjöllun Maríu Fernöndu Gebara, Nani Yawanawá og Isku Yawanawá er lögð áhersla á að ayahuasca verði ekki skilin til fulls út frá sameindum einum saman. Í Yawanawá-hefðinni skipta samfélag, andleg merking, söngvar og þekking sem miðlast milli kynslóða einnig máli. [6]

Orðið „sjamanískur“ er oft notað vítt í nútímaumræðu. Það er gagnlegra að spyrja hvaða þjóð, samfélag og hefð sé verið að tala um en að gera ráð fyrir að allar seremóníur séu eins. Ekki eru allar slíkar hefðir byggðar á hugvíkkandi efnum.

Hvaða hlutverki getur seremónía gegnt?

Seremónía getur gefið reynslu ákveðinn ramma: upphaf og endi, sameiginlegan tilgang, tákn, söng og hlutverk leiðbeinanda eða samfélags. Slíkur rammi getur mótað hvernig fólk skilur reynsluna og tengir hana við daglegt líf. Í menningarlegri nálgun er þessi merking hluti af viðfangsefninu, ekki aðeins bakgrunnur þess. [6]

Það er mikilvægt að aðgreina andlega eða trúarlega túlkun frá fullyrðingu um staðfesta læknisfræðilega verkun. Seremónía ein og sér er hvorki klínísk rannsókn né trygging fyrir öryggi.

Nútímaathafnir, ferðamennska og ábyrgð

Í dag má finna hefðbundnar athafnir, nýja andlega hópa og athafnir ætlaðar erlendum gestum. Mannfræðingurinn Evgenia Fotiou hefur rannsakað sjamaníska ferðamennsku í Perú og fjallar um hvernig alþjóðleg eftirspurn og markaðsvæðing breyta starfseminni og tengslum hennar við heimafólk. [7]

Nútímaviðburður sem notar orð eins og „forn“, „náttúrulegur“ eða „sjamanískur“ þarf því ekki að endurspegla tiltekna sögulega hefð. Spurningar um uppruna þekkingar, aðkomu samfélaganna og ávinning þeirra, gagnsæi og persónuleg mörk eiga hér við. Lýsingin „seremónía“ segir ekki til um starfsréttindi, heilbrigðisþjónustu eða lögmæti.

Virðing fyrir hefð og sjálfstæð dómgreind geta farið saman. Enginn andlegur titill afnemur rétt einstaklings til að segja nei, draga samþykki til baka eða leita heilbrigðisaðstoðar. Sjá spurningar um stuðning og mörk.

Persónuleg merking og rannsóknir svara ólíkum spurningum

Frásagnir hjálpa okkur að skilja hvernig fólk upplifir og túlkar reynslu sína. Þær segja ekki fyrir um áhrif hjá öðrum. Til að meta virkni meðferðar þarf einnig samanburð, mælingar og eftirfylgd.

Rannsóknir og meðferð

Rými fyrir eigin túlkun. Skýr mörk

Þú mátt spyrja, segja nei og gefa þér tíma til að skoða reynsluna. Á öryggissíðunni eru upplýsingar um set and setting, val á stuðningi og úrvinnslu.

Stuðningur og persónuleg mörk

Samtal um það sem situr eftir

Á allirsattir.is geturðu kynnt þér samtalsþjónustu um undirbúning og úrvinnslu hugvíkkandi reynslu. Þjónustulýsingu, verðskrá og tímabókun er að finna á vefnum.

Kynntu þér hugvíkkandi samtal