Forsíða / Öryggi og skaðaminnkun

Öryggi og skaðaminnkun

Upplýsingar fyrir fólk sem íhugar notkun psilocybin eða MDMA og aðstandendur þess. Skaðaminnkun felst í að draga úr áhættu án fordæmingar. Ráðin hér eru almenn og koma ekki í stað einstaklingsbundins heilbrigðismats.

Spurt og svarað

Skýrari upplýsingar. Meðvitaðri ákvarðanir

Heilsufar, lyf, innri líðan, umhverfi og stuðningur skipta máli. Gott samhengi getur dregið úr sumum áhættuþáttum, en tryggir ekki öryggi.

Við grun um ofskömmtun eða alvarlega eitrun: hringdu í 112.

Bráðaaðstoð og hættumerki

Hvenær þarf tafarlausa hjálp?

Hringdu í 112 við grun um ofskömmtun eða alvarlega eitrun. Ekki bíða eftir að öll hættumerki komi fram. Krampar, meðvitundarleysi, öndunarerfiðleikar, brjóstverkur, mikill hiti eða alvarlegt rugl kalla á tafarlausa aðstoð. Ekki skilja manneskjuna eftir eina. Segðu viðbragðsaðilum hvað gæti hafa verið tekið og fylgdu leiðbeiningum þeirra. Við grun um eitrun veitir Eitrunarmiðstöð Landspítala, 543 2222, ráðgjöf allan sólarhringinn. [1] [2]

Ekki afgreiða hættumerki sem „bara erfiða upplifun“.

Set and setting: samhengið skiptir máli

Sama efni getur valdið mjög ólíkri upplifun hjá mismunandi fólki, og hjá sömu manneskju á ólíkum tímum. „Set and setting“ er heiti á því hvernig innri líðan og ytri aðstæður móta upplifunina. [3]

Set: innri líðan

Hvað kemur manneskjan með?

Hugarástand, tilfinningar, væntingar, fyrri reynsla og heilsufar geta haft áhrif. Forvitni, ótti eða sterk hugmynd um hvað eigi að gerast geta orðið hluti af reynslunni. Tilgangur og undirbúningur geta mótað væntingar, en ráða ekki útkomunni. [3]

Setting: ytri aðstæður

Hvað umlykur reynsluna?

Rýmið, lýsing, hljóð og tónlist, nærvera annarra og samband við þau sem veita stuðning skipta máli. Traust, virðing og skýr samskipti eru sérstaklega mikilvæg þegar skynjun og tilfinningar breytast. Ókunnugar aðstæður eða óvænt truflun geta aukið á óöryggi. [3] [4]

Hvers vegna skiptir þetta svona miklu máli?

Áhrifin geta gert tilfinningar ákafari og breytt því hvernig fólk skynjar sjálft sig og umhverfið. Væntingar og tillögur frá öðrum geta líka mótað túlkun þess sem gerist. Í leiðbeiningum um rannsóknir á klassískum hugvíkkandi efnum er því lögð áhersla á skimun, undirbúning, traust tengsl, öruggt rými og stuðning á meðan áhrif vara. [4]

Stuðningur á að veita öryggi og rými fyrir eigin reynslu, ekki þrýsta á ákveðna upplifun, minningu eða trúarlega niðurstöðu. Leiðbeiningarnar frá 2008 fjalla einkum um klassísk hugvíkkandi efni; þær eru ekki sjálfkrafa fullnægjandi öryggisreglur fyrir MDMA eða aðrar tegundir efna. [4]

Gott samhengi getur dregið úr sumum áhættuþáttum, en tryggir hvorki ánægjulega reynslu né vernd gegn líkamlegum aukaverkunum, milliverkunum eða langvarandi vanlíðan. Erfið reynsla er ekki sönnun þess að einstaklingurinn hafi „hugsað rangt“ eða undirbúið sig illa. Sjá nánar um skaðaminnkun og aðstoð.

Milligrömm af psilocybin eru ekki grömm af sveppum

Hvað merkir 10 mg í rannsókn?

Þegar talað er um 10 mg í rannsóknunum hér er átt við tíu milligrömm af hreinu psilocybin. Það er ekki hægt að segja áreiðanlega hversu mörg grömm af sveppum samsvara því án efnagreiningar. Styrkur getur verið mjög ólíkur milli sveppa; þeir innihalda líka psilocin. Ferskir og þurrkaðir sveppir hafa ólíkt vatnsinnihald. Sama þyngd tryggir því ekki sama magn virkra efna. [5]

Reiknidæmi til að skýra einingarnar: Ef greining mældi nákvæmlega 10 mg af psilocybin í hverju grammi þurrkaðra sveppa, myndi 1 gramm innihalda 10 mg af psilocybin. Þetta er tilbúin forsenda, ekki mæling á ákveðinni tegund eða ráðlegging um skammt. Ekki má yfirfæra hana á ógreinda sveppi eða líta á hana sem jafngilda rannsóknarmeðferð.

Skammtatölur á síðunni lýsa rannsóknunum. Þær eru ekki persónulegar leiðbeiningar um notkun. Sjá spurt og svarað um skaðaminnkun.

Spurt og svarað

Opnaðu spurningu til að lesa svarið. Ráðin eru almenn og geta ekki komið í stað mats á eigin heilsufari og aðstæðum.

Er notkun utan rannsóknar sambærileg við meðferðarrannsókn?

Nei. Þar fara fram heilsufarsskimun, staðfesting á innihaldi og magni efnis, stuðningur og eftirfylgd. Jákvæð niðurstaða úr slíku umhverfi tryggir ekki ávinning eða öryggi við aðrar aðstæður. Öruggasta leiðin til að forðast áhættu efnanna er að nota þau ekki. [3]

Hvenær skiptir heilsufar sérstaklega máli?

Saga um geðrof eða alvarlega geðhvarfasýki kallar á sérstaka varúð; psilocybin getur verið óöruggt við slíkar aðstæður. Hjarta- og æðasjúkdómar skipta líka máli því púls og blóðþrýstingur geta hækkað. Ræddu eigið heilsufar við lækni áður en ákvörðun er tekin. [3] [5]

Hvað ef ég tek lyf eða önnur efni?

Fáðu lækni eða lyfjafræðing til að fara yfir öll lyf og bætiefni. Ekki hætta eða breyta ávísuðum lyfjum upp á eigin spýtur. Samhliða notkun áfengis eða annarra vímuefna eykur óvissu og áhættu. Sumar lyfjamilliverkanir geta verið hættulegar, meðal annars vegna serótónínheilkennis. Ef áhrif MDMA virðast minni en búist var við er varasamt að reyna að bæta það upp með stærri skammti. [1] [6] [5]

Get ég treyst nafni, útliti eða þyngd efnis?

Nei. Töflur og duft sem eru seld sem MDMA geta innihaldið annað en sagt er og styrkur er breytilegur. Hægt er að rugla saman sveppategundum, þar á meðal eitruðum sveppum og sveppum sem innihalda psilocybin. Ljósmynd, lógó eða fullyrðing seljanda staðfestir ekki innihald. [5] [7]

Hvað þarf að hugsa um varðandi umhverfi og stuðning?

Forðastu að vera ein eða einn og haltu þig frá akstri, sundi, háum stöðum og öðrum aðstæðum þar sem slys geta orðið. Hafðu hjá þér edrú manneskju sem þú treystir, aðgengilegan síma og áætlun um hvernig hægt sé að fá hjálp. Þetta eru varúðarráð, ekki trygging fyrir öryggi. Samþykki og persónuleg mörk þurfa að vera skýr; enginn á að þrýsta á þig að taka efni eða leyfa snertingu.

Hvað ef kvíði eða ótti verður yfirþyrmandi?

Dragðu úr áreiti og leitaðu á rólegan, öruggan stað með edrú manneskju sem þú treystir. Róleg rödd og nærvera geta hjálpað. Ekki reyna að laga ástandið með fleiri efnum. Ekki afgreiða hættumerki sem „bara erfiða upplifun“; við alvarleg einkenni skal leita tafarlaust hjálpar.

Af hverju þarf að gæta að hita og vökva við MDMA-notkun?

MDMA getur valdið ofhitnun og vökvaskorti, sérstaklega í heitu umhverfi og við áreynslu. Mikilvægt er að taka hlé frá áreynslu og komast úr hitanum. Að drekka of mikið vatn getur líka verið hættulegt og raskað saltjafnvægi. Meira vatn er ekki móteitur. Við ofhitnun eða versnandi rugl þarf bráða læknisaðstoð. [1]

Hvenær á að hringja í 112?

Hringdu í 112 við grun um ofskömmtun eða alvarlega eitrun. Ekki bíða eftir að öll hættumerki komi fram. Krampar, meðvitundarleysi, öndunarerfiðleikar, brjóstverkur, mikill hiti eða alvarlegt rugl kalla á tafarlausa aðstoð. Ekki skilja manneskjuna eftir eina. Segðu viðbragðsaðilum hvað gæti hafa verið tekið og fylgdu leiðbeiningum þeirra. Við grun um eitrun veitir Eitrunarmiðstöð Landspítala, 543 2222, ráðgjöf allan sólarhringinn. [1] [2]

Hvað þarf að hafa í huga eftir á?

Gefðu þér tíma fyrir hvíld og samtal við manneskju sem þú treystir. Ekki taka stórar lífsákvarðanir í kjölfar ákafrar upplifunar. Ef svefnleysi, kvíði, skyntruflanir eða vanlíðan heldur áfram skaltu leita til heilbrigðisstarfsfólks. Samtal og úrvinnsla geta veitt stuðning, en koma ekki í stað mats og meðferðar þegar þörf er á. [3]

Undirbúningur og úrvinnsla

Djúpstæð upplifun verður ekki sjálfkrafa að varanlegri breytingu. Í samtali má skoða reynsluna, setja orð á líðan og velta fyrir sér hvernig hún tengist daglegu lífi.

Áður · skilningur og væntingar

Samtal um spurningar, væntingar og það sem býr að baki áhuganum. Hvað er vitað, hvað er óvíst og hvaða faglega ráðgjöf gæti þurft?

Eftir · orð á reynsluna

Skoða minningar, tilfinningar og erfiðar eða merkingarbærar upplifanir án þess að þurfa að komast strax að niðurstöðu.

Áfram · daglegt líf

Hvað viltu hlúa að í daglegu lífi? Litlar breytingar á venjum, samskiptum og sjálfsumhyggju geta verið gott fyrsta skref.

Stuðningur á þínum forsendum. Með skýrum mörkum

Áður en þú velur ráðgjafa er sjálfsagt að spyrja um menntun, reynslu og vinnubrögð. Skýr þjónustulýsing hjálpar þér að skilja hvað er í boði og hvenær önnur aðstoð gæti þurft.

Hvernig gæti úrvinnsla litið út?

Spurningarnar hér sýna hvernig samtal gæti farið fram. Þær eru ekki lýsing á tiltekinni, gagnreyndri meðferð. Þú ræður hvað þú vilt ræða og mátt taka þér tíma.

  1. Setja orð á reynsluna. „Hvað situr helst eftir? Hvað var erfitt og hvað fannst þér merkingarbært?“
  2. Skoða túlkanir. „Hvaða merkingu leggur þú í þetta núna? Gætu fleiri skýringar komið til greina?“ Minningar og myndir sem koma upp í hugvíkkandi reynslu þarf ekki að túlka sem staðreyndir.
  3. Tengja við daglegt líf. „Er eitt lítið, raunhæft skref sem þú vilt prófa og meta síðar?“ Til dæmis að skapa rými fyrir hvíld eða samtal við nákominn.

Það getur verið hjálplegt að ræða reynsluna. Það staðfestir þó ekki eitt og sér að tiltekin aðferð við úrvinnslu hafi klínískt meðferðargildi. Ef svefnleysi, skyntruflanir eða vanlíðan heldur áfram er rétt að leita mats hjá heilbrigðisstarfsfólki. [3]

Spurningar til ráðgjafa eða meðferðaraðila

  • Hvaða grunnmenntun, þjálfun og reynslu hefur þú? Ef um heilbrigðisþjónustu er að ræða: hefur þú gilt starfsleyfi og á hvaða sviði?
  • Hvað felst í þjónustunni, hvað kostar hún og hver eru mörk hennar?
  • Hvernig er gengið úr skugga um að ég samþykki það sem gert er? Get ég hafnað snertingu, sleppt umræðuefni eða stöðvað viðtal?
  • Hvað er skráð, hver hefur aðgang og hvernig er trúnaði og persónuvernd háttað?
  • Hvernig bregstu við versnandi líðan eða bráðavanda? Hvert vísar þú mér ef ég þarf heilbrigðisþjónustu?
  • Hvaða eftirfylgd er í boði og hvert get ég leitað með athugasemd eða kvörtun?

Þetta eru tillögur að spurningum. Hjá landlækni má athuga gilt starfsleyfi heilbrigðisstarfsmanns og kynna sér upplýsingar um kvartanir vegna heilbrigðisþjónustu. Starfsleyfi eitt og sér staðfestir ekki þjálfun í tiltekinni aðferð.

Í hugvíkkandi rannsóknum er lögð áhersla á að þátttakendur fái skýrar upplýsingar um áhættu og veiti upplýst samþykki. [8] Spurningarnar hér að ofan eru ætlaðar til að auðvelda þér að velja stuðning við hæfi.

Rými til að setja orð á reynsluna

Á allirsattir.is geturðu kynnt þér samtalsþjónustu um undirbúning og úrvinnslu hugvíkkandi reynslu. Þar finnurðu þjónustulýsingu, verðskrá og upplýsingar um tímabókun.

Kynntu þér hugvíkkandi samtal