Forsíða / Efnin og áhrif þeirra

Efnin og áhrif þeirra

Hugvíkkandi efni geta breytt skynjun, tilfinningum og sjálfsupplifun. Rannsóknir kanna bæði möguleika þeirra og áhættu. [1]

Um psilocybin, MDMA og áhrif á skynjun, tilfinningar, líkama og boðefnakerfi heilans.

Teiknaðir sveppir, mosi og plöntur ofan jarðar og greinóttir sveppþræðir undir yfirborðinu.

Sveppir og sveppþræðir: myndskreyting, ekki tegundagreining.

Hvað eru hugvíkkandi efni?

Klassísk hugvíkkandi efni, svo sem psilocybin, LSD og DMT, breyta tímabundið skynjun og hugsun. Áhrifin geta verið djúpstæð og eru mjög mismunandi eftir fólki og aðstæðum.

Psilocybin er að finna í tilteknum sveppum. MDMA og ketamín eru einnig rannsökuð sem möguleg meðferðarúrræði við geðrænum vanda, en tilheyra öðrum lyfjaflokkum en klassísk hugvíkkandi efni. Ekki er hægt að yfirfæra niðurstöður um eitt efni sjálfkrafa á annað. [1]

Samhengið skiptir máli

Í klínískum rannsóknum er heilsufar þátttakenda metið, þeir búnir undir meðferðina og þeim veittur faglegur stuðningur. Niðurstöðurnar segja því ekki sjálfkrafa til um áhrif notkunar á eigin vegum.

Erfiðar upplifanir, kvíði og önnur óæskileg áhrif geta komið fram. Líkamlegt og andlegt heilsufar, fyrri veikindi og lyfjanotkun geta skipt máli. Leitaðu einstaklingsbundins mats hjá heilbrigðisstarfsfólki og breyttu ekki lyfjameðferð á eigin spýtur. [2]

Hvernig getur fólki liðið?

Áhrifin geta verið ánægjuleg, erfið eða hvort tveggja. Þau ráðast meðal annars af heilsufari, líðan, væntingum, umhverfi, magni og öðrum efnum. Hér er lýst því sem fólk getur upplifað; ekki er hægt að spá fyrir um reynslu hvers og eins. [3]

Psilocybin og sveppir

Breytt skynjun og upplifun af sjálfum sér

Skynjun og tími

Litir geta virst sterkari og skynjun hljóða, forma og tíma breyst. Það getur verið eins og skynfærin blandist saman. Fólk getur séð eða heyrt eitthvað sem aðrir skynja ekki. [4]

Tilfinningar og minningar

Gleði, hlátur og tilfinning fyrir skýrleika geta komið fram. Tilfinningar geta líka orðið mjög sterkar. Minningar og innri myndir geta verið lifandi og tímaskyn breyst þannig að augnablik virðist vara óvenjulengi. [4] [3]

Sjálfsmynd og tengsl við umhverfið

Sum lýsa því að venjuleg mörk milli sjálfs og umhverfis verði óljós. Þetta er stundum kallað upplausn sjálfsmyndar eða „ego dissolution“. Upplifunin getur virst djúpstæð, en einnig verið ógnvekjandi eða ruglandi. [3]

Þegar upplifunin verður erfið

Kvíði, ofsahræðsla, tortryggni og áttavilla geta tekið yfir. Fólki getur fundist það missa stjórn. Sterk sannfæring á meðan áhrif vara þarf ekki að vera áreiðanleg lýsing á veruleikanum. [4] [3]

Líkaminn og tíminn eftir á

Ógleði, svimi, höfuðverkur og hækkun púls og blóðþrýstings geta fylgt. Áhrif sveppa vara oft um fjórar til sex klukkustundir, en svefnvandi, kvíði eða önnur óæskileg einkenni geta haldið áfram. Tímalengd er breytileg. [4] [3]

MDMA

Örvun, tilfinningar og nánd

Líðan og nánd

MDMA getur aukið vellíðan, orku og löngun til samskipta. Sum lýsa hlýju, meiri nánd og opnari afstöðu til annarra. Skynjun getur orðið ákafari og fólk fundið meiri vilja til að ræða tilfinningahlaðnar minningar. Þetta gerist ekki hjá öllum. [5] [6]

Hugsun og skynjun

MDMA hefur örvandi áhrif og getur breytt skynjun. Það er ekki sama efni og psilocybin og upplifunin er ekki eins. Rugl, kvíði, tortryggni og ofskynjanir geta einnig komið fram. [5]

Líkamleg upplifun

Svitamyndun, spenna í kjálka, tannagnístran, ógleði og minni matarlyst geta fylgt. Hjartsláttur, blóðþrýstingur og líkamshiti geta hækkað. Mikill hiti eða versnandi rugl á ekki að afgreiðast sem venjulegur hluti reynslunnar. [5]

Þegar áhrifin dvína

Áhrif MDMA vara oft um þrjár til sex klukkustundir. Sum finna fyrir þreytu, depurð, kvíða eða einbeitingarvanda eftir á. Óþægileg eftirhrif geta varað í daga og stundum viku eða lengur. Þetta er ekki óhjákvæmilegt hjá öllum. [5]

Upplifun er ekki sjálfkrafa bati

Ákafri eða merkingarbærri reynslu þarf ekki að fylgja varanlegur ávinningur. Ekki þarf heldur að líta á erfiða reynslu sem nauðsynlegt skref til bata. Tilfinning fyrir nánd kemur ekki í stað samþykkis og skýrra persónulegra marka.

Öryggi og skaðaminnkun

Sömu boðefnakerfi. Ólíkar leiðir að áhrifum

Viðtaki tekur við efnaboði og kemur af stað svörun í frumunni. Flutningsprótein flytur boðefni yfir frumuhimnu, meðal annars aftur inn í taugafrumu eftir að það hefur verið losað. Munurinn hjálpar okkur að skilja hvers vegna MDMA og psilocybin hafa ólíka verkun.

Psilocybin

C₁₂H₁₇N₂O₄P

Trýptamín með fosfathóp. [7]

Psilocin

C₁₂H₁₆N₂O

Virkt umbrotsefni psilocybin. [8]

MDMA

C₁₁H₁₅NO₂

3,4-methylenedioxymethamphetamine; amfetamínafleiða. [9]

Viðtaki eða flutningsprótein?

Hér er munurinn sýndur í tveimur einfölduðum skrefamyndum. Örvar sýna ferli; stærðir, fjöldi sameinda og staðsetningar eru táknrænar.

Psilocin virkjar viðtaka

Psilocybin / Umbreyting í líkamanum / Psilocin

Psilocin binst 5-HT2A-viðtakaPsilocin utan taugafrumu binst serótónínviðtaka á frumuhimnu og virkjar boð innan frumunnar. Örvar sýna bindingu og áframhaldandi boð, ekki flutning psilocins gegnum viðtakann.Utan frumunnarPsilocin5-HT2AviðtakiInnan frumunnar

Bein örvun: Psilocybin breytist í psilocin. Psilocin binst meðal annars 5-HT2A-viðtaka og virkjar boð innan frumunnar. Örin neðan við viðtakann táknar boð, ekki að sameindin fari í gegnum hann. [3] [10]

MDMA eykur losun boðefna

MDMA / Áhrif á flutningsprótein / SERT · NET · DAT

MDMA eykur losun boðefna með áhrifum á flutningspróteinEinfölduð mynd af SERT á sendifrumu. MDMA er flutt um próteinið og stuðlar að aukinni losun serótóníns út í taugamótabil. Serótónín getur þá virkjað viðtaka á annarri frumu. MDMA verkar einnig á NET og DAT, sem eru ekki teiknuð hér.SendifrumaSERTMDMASerótónínMóttökufrumaViðtaki

Aukin boðefnalosun: Myndin sýnir SERT og serótónín. MDMA er flutt um flutningsprótein og stuðlar að losun boðefna út fyrir frumuna. Boðefnin geta síðan virkjað viðtaka. NET og DAT tengjast noradrenalíni og dópamíni og eru ekki teiknuð hér. [11]

Myndirnar sýna lykilmun á verkunarháttum, en ekki öll áhrif efnanna eða fulla mynd af taugamótum. Þær lýsa bráðri verkun; þær sýna ekki einar og sér hvort eða hversu lengi meðferð skilar bata.

Psilocybin og 5-HT2A

Í líkamanum er fosfathópur fjarlægður úr psilocybin og við það myndast psilocin. Psilocybin er því oft kallað forlyf: líkaminn breytir því í virkt efni sem veldur hugvíkkandi áhrifunum. [3]

Psilocin virkjar serótónínviðtaka, einkum 5-HT2A. Efni sem virkjar viðtaka kallast viðtakaörvi. Í PET-rannsókn hjá heilbrigðum sjálfboðaliðum tengdist styrkur upplifunar bæði magni psilocins í blóði og því hversu stór hluti 5-HT2A-viðtaka var bundinn af efninu. Þetta eru tengsl við bráð áhrif, ekki mælikvarði á langtímabata. [10]

Psilocin getur einnig bundist öðrum serótónínviðtökum, svo sem 5-HT1A og 5-HT2C. Verkunin er því flóknari en einn „rofi“ í heilanum. [10]

MDMA og flutningspróteinin

MDMA er flutt inn í frumur með SERT, NET og DAT, flutningspróteinum serótóníns, noradrenalíns og dópamíns. Það stuðlar að losun þessara boðefna og breytir endurupptöku þeirra í frumurnar. Þetta er annar verkunarháttur en bein örvun 5-HT2A-viðtaka af psilocini. [11]

Í frumurannsókn á flutningspróteinum manna sást flutningur MDMA um öll þrjú próteinin og meiri hlutfallsleg losun serótóníns en hinna boðefnanna. Frumurannsókn lýsir afmörkuðu verkunarferli; hún sýnir ekki ein og sér hvernig einstaklingi líður eða hvort meðferð hjálpar. [11]

Áhrifin ná líka til líkamans: MDMA getur aukið púls, blóðþrýsting og hita. Lyf og önnur efni geta haft áhrif á sömu kerfi. [5] Sjá umfjöllun um lyf og milliverkanir.

Viðtakaverkun skýrir ekki allt

Efnafræðileg verkun er einn hluti myndarinnar. Skammtímaáhrif á boðefni eða tengsl í heilanum staðfesta ekki ein og sér meðferðargildi. Til þess þarf að mæla bata, færni, öryggi og endingu áhrifa í mannrannsóknum. Hugtök eins og „endurræsing heilans“ eða „hamingjuboðefni“ eru of einföld til að lýsa þessu.

Sameindaformúla segir heldur ekki til um hreinleika vöru eða innihald sveppa. Hún er ekki skammtaleiðbeining.